Pakistan’ın Belucistan eyaletindeki Gadani Gemi Söküm Alanı üzere merkezlerde faaliyetlerini tamamlamış gemiler kıyıya çekiliyor ve kesimlerine ayrılıyor. Gemilerin gövdelerinde bulunan kalın çelik plakalar evvel büyük kesim ekipmanlarıyla sökülüyor, akabinde daha küçük modüllere ayrılarak geri dönüşüm tesislerine gönderiliyor. Burada yüksek sıcaklıklarda işlenen metal yine şekillendirilerek inşaat ve sanayi dalında kullanılabilecek eserlere dönüştürülüyor.

BİR GEMİNİN ÇELİĞİ NASIL TEKRAR HAYAT BULUYOR?

Süreç, kullanım ömrünü dolduran gemilerin sökülmesiyle başlıyor. Tuzlu su ve ağır hava şartları nedeniyle yıllar içinde yıpranan çelik levhalar, özel kesim ekipmanlarıyla gemiden ayrılıyor. Daha sonra bu kesimler fırınlarda ısıtılıyor, üzerlerindeki pas ve kir katmanları temizleniyor ve metal tekrar işlenebilir hale getiriliyor.

Elde edilen çelik daha sonra haddeleme ve şekillendirme süreçlerinden geçirilerek çivi, demir çubuk, profil ve çeşitli yapı gereçlerine dönüştürülüyor. Böylelikle bir vakitler denizlerde yük taşıyan gemilerin gövdesi, inşaat dalında kullanılan yeni eserlerin hammaddesi haline geliyor.

EKONOMİYE KATKI SAĞLIYOR, TARTIŞMALARI DA BERABERİNDE GETİRİYOR

Gemi geri dönüşümü, büyük ölçüde çeliğin yine kullanıma kazandırılması sayesinde demir cevheri gereksinimini azaltıyor ve metal üretiminde kaynak tasarrufu sağlıyor. Uzmanlar, gemilerden çıkarılan çeliğin değerli bir kısmının tekrar işlenerek endüstriye kazandırıldığını belirtiyor.

Ancak bölüm uzun yıllardır iş güvenliği ve çevresel tesirler nedeniyle tenkitlerin de odağında bulunuyor. Bilhassa Güney Asya’daki kimi gemi söküm bölgelerinde çalışan emekçilerin ağır çalışma şartlarıyla karşı karşıya kaldığı, eski gemilerde bulunan tehlikeli hususların ise etraf için risk oluşturabildiği söz ediliyor. Pakistan idaresi son yıllarda Gadani’deki tesisleri daha çevreci ve inançlı hale getirmek gayesiyle çeşitli dönüşüm projeleri başlattı.

Uzmanlara nazaran gemi geri dönüşümü, yanlışsız güvenlik ve etraf standartlarıyla yürütüldüğünde hem ekonomik hem de sürdürülebilir üretim açısından kıymetli bir kaynak olmaya devam edecek. Bir vakitler okyanusları aşan dev çelik yapılar, böylelikle farklı bölümlerde kullanılmak üzere ikinci bir hayat kazanıyor.

Kaynak: Sözcü