Arizona sonuna yakın Cocospera Irmağı vadisinde bulunan yerleşimin ‘La Ciénega’ ismiyle bilindiği belirtildi. Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü’ne (INAH) bağlı gruplar tarafından yürütülen incelemelerde, bölgede yaklaşık 60 konutun bulunduğu tespit edildi. Araştırmacılar, alanın birinci sefer 2008 yılında fark edildiğini lakin o periyotta sadece birkaç yapının kayıt altına alındığını söyledi. 2026 yılında demiryolu projesi kapsamında başlatılan yeni kazılarla birlikte yerleşim alanının büyük kısmı ortaya çıkarıldı.
Kazılar sırasında en dikkat çeken ayrıntı ise meskenlerin büyük kısmının yer altına inşa edilmiş olması oldu. Oval ve dikdörtgen planlı yapıların 1 ila 2,2 metre derinliğe kadar toprağın altına uzandığı belirtildi. Uzmanlara nazaran bu mimari sistem, bölgedeki çok sıcaklardan korunmak ve yapıları daha güçlü hale getirmek için kullanılmış olabilir.
NESİLLER BOYUNCA TIPKI KONUTLARDA YAŞAMIŞLAR
Arkeologlar, yer altındaki hayat alanlarının vakit içinde genişletildiğini ve birtakım yapıların birden fazla jenerasyon tarafından kullanıldığını düşünüyor. Meskenlerin içinde birbirine bağlı kısımlar ve küçük avlu gibisi alanlar bulunduğu belirtildi. Bu durumun geniş ailelerin birebir kompleks içinde birlikte yaşadığına işaret ettiği tabir edildi.
Yaklaşık 250 metreye 250 metrelik bir alana yayılan köyde tarım izlerine de rastlandı. Uzmanlara nazaran Cocóspera Irmağı etrafındaki verimli alanlar, yerleşimin uzun müddet boyunca kullanılmasını sağladı.
Kazılarda ayrıyeten iki farklı kaya sanatı alanı ile çok sayıda mezar bulundu. Araştırmacılar bölgede yaklaşık 40 klâsik gömü ve 28 kremasyon kalıntısı tespit etti. Birtakım mezarlarda deniz kabuğundan yapılmış süs eşyalarının bulunması, topluluk içinde toplumsal sınıf farkı olabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
DEMİRYOLU ÇALIŞMASI TARİHİ KEŞFE DÖNÜŞTÜ
Yetkililer, keşfin büsbütün kurtarma hafriyatları sırasında ortaya çıktığını belirtti. Demiryolu projesi devam ederken arkeologların bölgede aylarca çalışma yaptığı söz edildi. Uzmanlar, La Ciénega yerleşiminin Sonora bölgesindeki en kıymetli arkeolojik keşiflerden biri olabileceğini söylüyor.
Kaynak: Sözcü
